ده ملا شاهرود

چهار ده ملا در چهار گوشه ایران ۱-دهی است مرکز دهستان ملابخش هندیجان شهرستان بهبهان . واقع در ۲۶هزار گزش شمال باختری هندیجان . دارای ۹۹۰ نفرسکنه . آب آن از رودخانه زهره تامین می شود. ساکنین از طایفه آل ابوکر هستند. نام یکی از دهستانهای بخش هندیجان شهرستان خرمشهر است . این دهستان در جنوب رودزهره واقع و محصول آن غلات دیمی و شغل اهالی زراعت و گله داری است واز ۶ قریه بزرگ و کوچک تشکیل شده است . جمعیت آن درحدود ۱۶۰۰ تن است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۶). امروز دیگر دهملا جز بخش سورین از توابع شهرستان هندیجان با جمعیتی حدود ۱۱۰۰ نفر می باشد.(احتمالا اگر دهملا روزی بخش شود دوباره ملابخش بنامندش و اگر شهر شود ملاشهر) دهملا همچنین نام نهری بوده . این نهر به امر رضاشاه از سرآب صالحک تا ده ملا بیش از سی و شش هزار گز امتداد یافت و جمله آبادیهای اطراف که دیم کار و فقیر بودند به زراعت آبی پرداختند. سپس آن نهر را تا هندیجان نیز ممتد ساختند .(امروزه در دهملا این نهر را جوب پاریو یا همان فاریاب می نامند و خشک است) • ۲-دهی است از دهستان جاپلق بخش الیگودرز شهرستان بروجرد. واقع در شمال الیگودرز. دارای ۱۵۴ تن سکنه . آب آن از قنات است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۶). • ۳- دهی است از دهستان احمدآباد بخش فریمان شهرستان مشهد. واقع در ۴۲هزارگزی شمال باختری فریمان . دارای ۱۰۵ تن سکنه . آب آن از قنات تامین می شود. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۹). • ۴- دهی است جزء دهستان زیراستاق بخش مرکزی شهرستان شاهرود. واقع در ۲۴هزارگزی جنوب باختری شاهرود دارای ۱۷۵۰ تن سکنه . آب آن از قنات و شاهرود. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۳).اکنون دارای ۵۰۰۰ نفر سکنه است و در دو بخش بافت قدیم و شهرک جدید است ده ملاء: دهستان ده‌ملا یکی از دهستان‌های شهرستان شاهرود در استان سمنان است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این دهستان ۲٬۱۹۷ نفر (۶۶۹ خانوار) بوده است. دهستان ده‌ملا در بخش مرکزی شهرستان شاهرود واقع است. این دهستان شامل چندین روستا با فرهنگی تقریبا مشابه که تقریبا در ۲۰ کیلومتری شهر شاهرود در کنار هم واقع شده‌اند. و ارتفاع مرکز از سطح دریا ۱۱۳۰ متراست. مرکز این دهستان، روستای ده‌ملا است و دیگر روستاهای مسکونی آن از این قرارند: • قلعه‌حاجی • خوریان • راهنجان • صالح‌آباد • علی‌آباد • کلاته‌خان پیشینه دهملا به هزار سال پیش بر می گردد.زمانی که مردم روستا برای در امان ماندن از دست یاغیان به تپه ای (که از آن آثاری بر جای مانده ) روی آوردند بعد به وجود امنیت نسبی که به وجود آمده بود به پایین تپه کوچ کرده و بعد از آن با توجه به دستور خان و بزرگ ده که ملا و دارای سواد بود زندگی می کردند مردم شناسی آیینی پژوهشی از مراسم نخلگردانی روستای دهملاء: «ده ملا» روستایی از دهستان دهملا از توابع بخش مرکزی شهرستان شاهرود در استان سمنان است. این روستا که بنابر تشخیص مؤلف از نظر فرهنگی تحت تأثیر شهرستان شاهرود قرار دارد، بنابر سرشماری سال ۱۳۵۵ دارای ۴۵۰ خانوار جمعیت است. از نظر فرهنگی، مؤلف بیشتر بر آن است که وضعیت فرهنگی روستای دهملا را بر اساس موقعیت مکانی آن توضیح دهد؛ چنانکه قرار گرفتن آن در حاشیه کویر و در مسیر تردد زوار ایرانی از مناطق مرکزی ایران به مشهد مقدس را از عوامل اساسی شکلگیری فرهنگ مذهبی این روستا دانسته است. از نظر مؤلف(محمد حسن سعیدی) مرکزیت این روستا نسبت به روستاهای تابعه و حضور عالمان و روحانیون منطقه در این روستا که به نحوی در نامگذاری این روستا نیز مشاهده میشود، از عوامل اصلی رسوخ باورهای مذهبی در میان اهالی آن است. با این وصف وی بر آن است که: «مراسم عزاداری دهة اول ماه محرم (موسوم به دهة عاشورا) در این روستا، همچون بسیاری از مناطق ایران از شور و تفضیل خاصی برخوردار است. اوج این سلسله مراسم، مراسمی است که «برداشتن نخل» نامیده میشود. در مراسم «برداشتن نخل» یک اتاق مشبک چوبی بسیار بزرگ و سنگین که پوشیده از پارچههای الوان و وسایل گوناگون تزئینی است، با آداب مفصل و با شور و هیجان و التهاب خاصی، از مکانی به مکان دیگری حمل میشود. این مراسم فقط در نقاط خاصی از ایران دیده میشود». (ص ۱۷) مکان های دیدنی و تاریخی: تپه پله (پلو)، تپه قلعه یا قلعه ایرج، کاروانسرای شاه عباسی، باغ نمره، چشمه وصفه، کلماسک، دیوار شیر اشتران، کنه ده (واقع در قلعه حاجی)، درخت سنجد وچنار دهملا (با قدمت ??? ساله)، چنار مرادآباد وعلی آباد (درختی با قدمت ??? ساله)، چاپارخانه، امامزادگان حمید و مجید و مزید ، یخچال چاه ها و قنات ها ، آب انبار وحمام قدیمی ، برج و باروها، کوچه باغ ها، معدن قدیمی، خانه باقری ها، عمارت باستانی ،کلوت ،کتیبه های باستانی و چهارتاقی ها در مزار دهملا، آسیاب های آبی متروک و … فعالیت مردم: کار و حرفه اصلی و منبع درآمد شاخص مردم روستای ده‌ملا نجاری و درودگری است و بیشتر در زمینه تولید بوفه و ویترین است. و بیشتر اهالی به کشاورزی، باغداری و دامداری مشغول هستند . در روستای قلعه حاجی هم مردم مشغول به شغل کشاورزی هستند. گویش و مردم‌شناسی: گویش ده‌ملایی مانند گویش دامغانی یعنی فارسی دری است بازی‌های محلی: از بازی‌های محلی می‌توان به توپ گَل، چاله ملشگاه، پوتی رو بگیر گلش کن، بجول بازی، استخوان پرانو (گوشت کشی)، چوب الک، هفت سنگ و … را نام برد. عنوان مقاله : معرفى منطقه ده ملا شاهرود بعنوان پارک آموزشى زمین شناسى، نوع مقاله : زمین شناسى زیست محیطى محل ارائه : بیست و یکمین گردهمائى علوم زمین چکیده: در این مقاله ابتدا ضرورت ایجاد پارک آموزشى زمین شناسى در سطح کشور جهت ارتقاء سطح آموزش زمین شناسى و همگانى نمودن این علم مورد بحث قرار گرفته است. سپس اختصاصات زمین شناسى و دیگر مزایاى منطقه دهملا بعنوان یک محدوده مناسب جهت ایجاد پارک آموزشى زمین شناسى معرفى شده است. معرفى: کشور ایران با منابع غنى زیر زمینى و خطرات بالقوه متعدد زمین شناسى از جمله(زلزله، سیلاب، لغزش …) شدیداً نیازمند بکارگیرى علم زمین شناسى در برنامه ریزى هاى توسعه مى باشد. از طرفى علم زمین شناسى به بررسى تاریخچه زمین مى پردازد و با پدیده هاى مقیاس بزرگ سرو کار دارد و آموزش این علم بدون مشاهدات و بررسى هاى صحرایى ناقص و ناکارا است. خوشبختانه کشور ایران از نظر وجود پدیده هاى زمین شناسى بسیار غنى است اما اطلاعات منتشر شده از جاذبه هاى زمین شناسى کشور بسیار اندک است. یکى از روشهایى که مى تواند در ارتقاء کیفى آموزش زمین شناسى کشور براى دانشجویان این رشته و دیگر رشته ها نظیر معدن، عمران، کشاورزى و حتى دانش آموزان نقش بسزایى داشته باشد، تاسیس پارکهاى آموزشى زمین شناسى مى باشد. منظور از پارک زمین شناسى مناطق حفاظت شده اى است که واجد پدیده هاى تیپیک زمین شناسى مى باشد و براحتى قابل دسترسى مى باشد. مناطق بسیارى در کشور وجود دارد که پتانسیل تبدیل شدن به پارک آموزشى را دارا مى باشد و با نصب یکسرى تابلوهاى راهنما و تهیه کتابچه هاى راهنما علاقمندان در داخلى و خارجى مى توانند از آنها استفاده کنند. گذشته از جنبه آموزشى ایجاد پارک هاى زمین شناسى از نظر حراست از پدیده هاى زمین شناسى نیز حائز اهمیت است. پدیده هاى زمین شناسى محصول اثر فرایندهای مختلف زمین شناسى در طى زمان طولانى مى باشند. این پدیده ها غیر قابل تجدید شونده هستند و حراست از پدیده هاى جالب و منحصر بفرد ضرورى است. معرفى منطقه ده ملا: منطقه ده ملا در ۳۸۰ کیلومترى شمالشرق تهران و ۲۰ کیلومترى جنوبغرب شهرستان شاهرود قرار دارد. از نظر تقسیمات زمین شناسى ایران این محدوده جزیى از زون البرز شرقى مى باشد. در حال حاضر این محدوده بعنوان معدن آموزشى در اختیار دانشگاه شاهرود است. یک جاده فرعى به طول km 8 این محدوده را به جاده اصلى شاهرود-دامغان متصل نموده است. از جمله اختصاصات این محدوده موارد زیر را مى توان نام برد. • دارا بودن پدیده هاى تیپیک زمین شناسى • دسترسى آسان • دارا بودن امکانات رفاهى از نظر جاذبه هاى زمین شناسى خصوصیات این منطقه را بصورت زیر مى توان خلاصه نمود: الف- چینه شناسى: رخنمونهاى سنگى محدوده دهملا متعلق به سازندهاى بایندر، سلطانیه، باروت، زاگون، لالون، میلا، لشکرک،قلى، جیرود، الیکا، شمشک، دلیچاى و لار مى باشد. از نظر سنى این واحدها محدوده زمانى پرکامبرین تا ژوراسیک را شامل مى شوند. رخدادهاى زمین ساختى حاکم بر البرز کمتر باعث بهم ریختگى در این سازندها شده است. رخنمونهاى سنگى اغلب بدون پوشش گیاهى و واریزه سطحى هستند و تشخیص جنس و سن آنها براحتى انجام مى پذیرد. ب- رخساره ها و محیط رسوبى: با توجه به پیوستگى توالیهاى چینه اى در ناحیه دهملا تعبیر و تفسیر رخساره ها و محیط رسوبى به سادگى امکان پذیر است. از جمله رخساره هاى مهم این محدوده به رخساره استروماتولیتى سازند سلطانیه، باروت و بخشى یک میلا، رخساره هاى طوفانى بخش ۲ سازند میلا و رخساره هاى توربیدایتى سازند قلى مى توان اشاره نمود. از نظر تکتونیکى، سکانسهاى رسوبى اردویسین تا سیلورین رخساره هاى همزمان با پیدایش کافت پالئوتتیس و رخساره هاى دونین میانى؟- تریاس میانى حوضه البرز حاکى از تشکیل آنها در حاشیه واگراى اقیانوس پالئوتتیس مى باشد(لاسمى، ۱۳۷۹). نظم و ترتیب توالى ها در ناحیه دهملا به نحوى است که به راحتى میتوان تغییر و تحولات تکتونیکى حوضه البرز را بر اساس سکانسها و رخساره ها رسوبى تعبیر و تفسیر نمود. ج- زمین شناسى ساختمانى: در محدوده دهملا گسلهاى رانده تیپیک وجود دارد که از مهمترین آنها به راندگى طزره و شاهرود مى توان اشاره نمود. راندگى هاى مزبور همراه با دگرشکلیهاى عمده اى همراه بوده اند که تشخیص مرز گسلى را ساده نموده است. از نظر چین خوردگى به ناودیس دهملا مى توان اشاره نمود. د- ژئومورفولوژى: از نظر خصوصیات ریخت شناسى نیز این محدوده جالب و در عین حال ساده مى باشد. پدیده هایى مثل فرسایش انتخابى، زمین لغزه ها، ریزش ها، دامنه هاى نامتقارن، چشمه و.. را مى توان در این منطقه مشاهده و تفسیر نمود. نتیجه گیرى: ایجاد پارک هاى آموزشى زمین شناسى از جمله روشهاى مناسب جهت بسط و ارتقاء دانش زمین شناسى مى باشد. بنظر میرسد بهترین روش اجرایى نمودن این مهم، همکارى سازمان زمین شناسى و دانشگاهها بعنوان متولیان امر آموزش و بهره برى از علم زمین شناسى مى باشد. محدوده دهملا در ۲۰ کیلومترى جنوبغرب شاهرود از جمله مناطق مستعد جهت ایجاد پارک زمین شناسى مى باشد. زمین شناسى این منطقه نسبتاً ساده است و بسیارى از پدیده هاى زمین شناسى را بصورت تیپیک دارا مى باشد. بعلاوه دسترسى به این منطقه آسان است و واجد امکانات اقامتى و رفاهى مى باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

انتخاب زبان ( language )
    Translate to:

آمار سایت
    تعداد مطالب : 124
    بازديد امروز : 62
    بازديد ديروز : 200
    کل بازديدها : 228243
    ورودي گوگل امروز : 3
    افراد آنلاين : 1 نفر
    تبادل لينک با 9 سايت